Herb Karłowic

Aktualnie znana jest tylko jedna pieczęć Karłowic, pochodząca najprawdopodobniej z końca XVIII wieku. W polu owej pieczęci jest wizerunek budynku z wieżyczką i obok, po prawej stronie (prawej - zgodnie z zasadami heraldyki), krzak. Ten motyw architektoniczny przedstawia albo kościół, albo gmach jakiegoś urzędu. W otoku biegnie napis: SIG. Z. CARLSMARKER MARK BRIEGER CREIS.

Krótka historia Karłowic

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1344 roku. Nazwa jej brzmiała ówcześnie Kertzendorf. Jej właścicielem był wtedy Czambor de Kertzendorf, pozostający w służbie u księcia Konrada. Początkowo osada miała kształt ulicówki, z biegiem czasu ulegała jednak zmianom. Najbardziej zauważalną zmianą stał się rozrost ulicówki w wieś o kilku ulicach, zwaną powszechnie wielodrożnicą. Przez lata miejscowość kilkakrotnie zmieniała nazwę: w 1480 roku - Ketzerdorf, w 1523 roku -Katzendorf, a w 1712 - na mocy dokumentu wydanego przez cesarza Karola VI zmieniono tę nazwę na Carlsmafkt. Obecna nazwa - Karłowice pochodzi od

Ks. dr Jan Dzierżon

Najwybitniejszym duszpasterzem kuracji i parafii karłowickiej był ks. dr Jan Dzierżon – światowej sławy badacz życia pszczół i jeden z twórców nowoczesnego pszczelarstwa. Urodzony w Łowkowicach koło Kluczborka w 1811 r., kształcił się w Byczynie, a następnie studiował teologię na Uniwersytecie we Wrocławiu, gdzie uzyskał święcenia kapłańskie w 1834 r. Następnie objął stanowisko wikarego w Starych Siołkowicach, zaś od lipca 1835 r. wakującą kurację w Karłowicach. Jednocześnie z pełnieniem posługi duszpasterskiej prowadził wzorcowe pasieki, badał życie i rozmnażanie pszczół, odkrywając i udowadniając ich partenogenezę (dzieworództwo).

Dzieje kościoła i klasztoru Bernardynów w Karłowicach*

Od XIII wieku notujemy na Śląsku intensywny rozwój sieci parafialnej i budowę licznych kościołów. W tym okresie powstaje także wiele kościołów na terenie księstwa brzeskiego, również w prawobrzeżnej części obwodu brzeskiego oraz w przylegających od wschodu ziemiach księstwa opolskiego. Prawdopodobnie najstarszą metryką może poszczycić się kościół w Mąkoszycach notowany już w 1297 roku, a niewiele tylko młodsze są wzmianki o budowlach sakralnych w Kościerzycach (1302), Czepielowicach (1318), Kurzniach (1345) i Popielowie (1345). Nieco inną metrykę niedalekiej (w odległości 6 km) parafii w Popielowie w księstwie opolskim przedstawiają o. H. Kałuża i T. Weber. Podają mianowicie, iż już ok. 1292 r. był proboszczem niejaki Egidius, więc musiał już istnieć kościół. Dalej wspominają, że w 1304 r. przy sprzedaży dziedzicznego sołtysostwa wyznaczono na utrzymanie parafii i plebana dwa łany, interpretując ten zapis jako dowód istnienia zorganizowanej jednostki duszpasterskiej, ponadto z padających w dokumencie słów Mater Ecclesiae wyciągają wniosek, iż do Popielowa przynależał co najmniej jeden kościół filialny, najprawdopodobniej w Siołkowicach i Chróścicach, może też w Karłowicach. Należy jednak wnioski te traktować z najwyższą ostrożnością, gdyż opierają się na daleko idących domysłach autorów. Bardziej prawdopodobna wydaje się przynależność Karłowic do parafii w Kurzniach, odległych o 3 km. Dość późnym świadectwem takiej możliwości jest istnienie parafii ewangelickiej Kurznie z kościołem filialnym w Karłowicach aż do 1945 r.

Pierwsze informacje o kościele parafialnym w Karłowicach są bardzo późne bo notowane pod rokiem 1500. Dnia 5 czerwca tegoż roku niejaka Barbara Kleinpeter przed wyruszeniem na pielgrzymkę do Rzymu przekazała Bernardynom z Ketzerdorf 13 guldenów zum Kirchenbau. Termin zum Kirchenbau można rozumieć jako "na budowę kościoła" lub "na budowlę kościelną", co prowadzi nas do wniosku, iż budowla jeszcze nie powstała lub trwały prace budowlane. Niestety, nie wiemy, czy chodziło o kościół drewniany czy murowany. Kościół w Karłowicach należał archidiakonatu wrocławskiego, a w jego ramach do archiprezbiteriatu namysłowskiego.

Należy jednak zwrócić uwagę na inną istotną informację zawartą w przytoczonym wcześniej regeście, mianowicie na powiązanie owej Kirchenbau z Zakonem Bernardynów. Bernardyni, zwani inaczej Franciszkanami - Obserwantami, wywodzą się z Zakonu Braci Mniejszych (franciszkanów) i stanowią część bogatego ruchu duchowości franciszkańskiej. Pojawienie się tego zakonu na Śląsku jest wiązane z misją Jana Kapistrana, który na zaproszenie biskupa wrocławskiego Piotra Nowaka przez 3 miesiące roku 1453 głosił kazania w miastach śląskich. Bernardyni śląscy podlegali prowincji czeskiej.